Mając na uwadze, fakt, iż w karuzeli podatkowej może być „zaangażowanych” bardzo wiele podmiotów, prowadząc przedsiębiorstwo, w którym dokonuje się sprzedaży towaru na terytorium kraju, jak również poza nim w dzisiejszych warunkach rynkowych i politycznych należy wziąć pod uwagę, iż można stać się „częścią” tego procederu przestępczego i ponieść związane z tym konsekwencje.

„Dobra wiara i należyta staranność”

Organy podatkowe, Sądy powszechne, Sądy administracyjne, a w szczególności Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej posługują się pojęciem „dobrej wiary” podatnika oraz „należytej staranności”. Powyższe organy wydawały orzeczenia w sprawach polskich i europejskich, co w konsekwencji pozwoliło wyodrębnić pewnego rodzaju zachowania, działania, które świadczą o tym, że dany podmiot nie był uczestnikiem karuzeli podatkowej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że wszystko zależy od okoliczności danej sprawy, ale również od często dość swobodnej interpretacji organów. Organy podatkowe w Polsce będąc obecnie pod pewnym naciskiem wzrostu wykrywalności przestępstw podatkowych, często nie stosują się do wytycznych wskazanych w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości. „Dobra wiara” ma znaczenie dla podatnika przy prawie do odliczenia podatku naliczonego, a ma to nie raz ogromne znaczenie dla działalności gospodarczej, która w wyniku wstrzymania prawa do odliczenia może stracić rentowność, a w konsekwencji upaść, splajtować, patrz przykład p. Kluski i Optimusa.

Co do zasady dobra wiara i należyta staranność zawsze powinny być badane przez organy podatkowe i organy ścigania z duża dozą ostrożności przy wzięciu pod uwagę wszelkich okoliczności danej sprawy. Nie można tworzyć jednego wzoru należytej działalności, ponieważ w praktyce działalność może się różnic od teorii, a proces tej działalności powinien być odtworzony przez organy podatkowe. W tym artykule nie będę zajmował się kiedy i w jakich okolicznościach powstaje prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego, ale bezpośrednio wskaże na co podatnik ma uważać przy dokonywaniu transakcji handlowych.

Po pierwsze podatnik powinien:

  1. Dokonać weryfikacji swojego kontrahenta w Urzędzie Skarbowym, sprawdzenie jego danych rejestracyjnych w KRS, skorzystanie z systemu VIES (internetowy system wymiany informacji o VAT);

  2. Sprawdzić stan środków trwałych przedsiębiorcy, zasobów kadrowych, czy jest w stanie wykonać daną usługę itp.;

  3. Sprawdzić czy kontrahent dysponuje środkami i towarami, czy jest w stanie je dostarczyć;

  4. Sprawdzić czy podatnik składa deklarację VAT i płaci VAT;

  5. Dokonać weryfikacji faktur, czy są prawidłowo wystawione, czy podmioty, które tam figurują w rzeczywistości dokonują sprzedaży, nabycia;

  6. Posiadać faktury, umowy, dokumenty zdawczo-odbiorcze;

  7. Sprawdzić czy rzeczywiście dochodziło do dostaw towarów, pomiędzy podmiotami, które figurują na fakturach;

  8. Posiadać wszelkich potwierdzeń transakcji, przelewów;

To tylko kilka z przykładów, jakie czynności należy podjąć, aby nie zostać uznany za podmiot biorący świadomie udział w procedurze karuzeli podatkowej, a i to może być za mało, ponieważ organy podatkowe są bardzo elastyczne w swoich decyzjach. Na pewno trzeba przeanalizować sprawozdania finansowej kontrahenta, bieżące raporty, wszelkiego rodzaju zmiany kapitału zakładowego, połączenia itp. Warto w ogóle wprowadzić w firmę odpowiednie procedury, które następnie powinny być przedstawiane organom podatkowym i ścigania. Co raz więcej firmy zatrudnia zewnętrzne podmioty, które mają za zadanie prześledzić kontrahentów i znaleźć nieprawidłowości.

Nie ma jednego wzoru, który opisywałby należytą staranność przedsiębiorcy, jednakże brak po stronie podatnika takich czynności, jak weryfikacja podmiotu – kontrahenta m.in. poprzez sprawdzenie czy jest czynnym podatnikiem VAT oraz pozostałej weryfikacji wymienionej chociażby w punkcie 1) na pewno będzie skutkowało tym, iż organy ścigania i podatkowe uznają dany podmiot za biorący udział ze świadomością w karuzeli podatkowej.

Podsumowując należy wskazać, iż nie ma pewnych sposobów ochrony przed nieświadomym wzięciem udziału w karuzeli, ale na pewno można podjąć szereg kroków, które obronią przed tym procederem.

Na marginesie podam tylko przykład spółki, którą US uznał za Brokera w karuzeli podatkowej, pomimo tego, że:

– zbierała ona potrzebne zaświadczenia;

– posiadała dokumenty KRS, CEIDG,;

– posiadała potwierdzenia przelewów i dokumentacje związaną z wywozem towarów;

– a towary faktycznie były dostarczane.

Pomimo posiadania ww. dokumentów i spełnienia warunku dostarczenia towarów Urząd Skarbowy stwierdził, iż dany podmiot brał świadomy udział w karuzeli podatkowej, a jako przesłanki, które o tym świadczyły i które powinny uświadomić danego przedsiębiorcę US wskazał fakt, iż:

– brak było pisemnej umowy pomiędzy podmiotami;

– drugi podmiot kontaktował się tylko i wyłącznie z jednym pracownikiem spółki;

– ten drugi podmiot sam się zgłosił do spółki.

Te ww. przesłanki według US świadczyły o tym, że Kontrahent pomimo posiadania odpowiednich dokumentów i fakty dostarczenia towaru według polskich władz brał świadomy udział w przestępczym procederze karuzeli podatkowej.

Przedmiotowa sytuacja może służyć, jako wskazówki dla wszystkich przedsiębiorców, jak się bronić przed zarzutem wzięcia udziału w karuzeli podatkowej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *